De emotie die het gedrag van je hond stuurt, veranderen

Er is veel discussie, en er wordt nog steeds onderzoek gedaan naar het feit of de hond zijn emotieverwerking hetzelfde is als bij mensen.
Wat er inmiddels wel duidelijk is, is dat een hond een bepaald aantal “simpele emoties” hetzelfde heeft als de mens maar dat de meer complexe emoties zoals schuld en schaamte nog niet echt bewezen zijn. Omdat de neocortex van de mens 5 keer zo groot is als die van een hond gaat men er vanuit dat de hond dus deze complexe emoties niet heeft. Nu is dat voor het artikel hieronder ook niet relevant.

Emoties van de hond

Zoals ik in de inleiding al heb aangegeven heeft een hond wel duidelijk “simpele” emoties en onder simpele emoties vallen dan in dit geval: Blijdschap, angst, liefde, boosheid.
Naar emoties zoals jaloezie etc wordt nog onderzoek gedaan en men gaat er daarbij vanuit dat een hond ook die emotie kan ervaren. Ook is bewezen dat honden reageren op angstmedicatie zoals bijvoorbeeld prozac. Om die reden kunnen we er een beetje vanuit gaan dat de “simpele” emoties op dezelfde manier werken als bij de mens

Emoties sturen gedrag

Zowel bij mensen als bij honden zijn het emoties die een groot deel van het gedrag sturen. Bij een hond is dat over het algemeen een reactie direct met of op de emotie. Wij mensen kunnen nog nadenken over een reactie met of op een emotie en kunnen het eventueel nog relativeren, we kunnen “toneelspelen” in de zin van als we bijvoorbeeld boos zijn kunnen we ons inhouden en “spelen” dat het ons allemaal niets doet. Dat is voor een hond niet mogelijk. Een hond reageert 1 op1 op zijn emotie. Echter kunnen wij bijvoorbeeld in boosheid blijven hangen om iets kleins terwijl een hond binnen no time zijn boosheid weer kwijt is.

Zoals in het artikel over hersenen van de hond ( ) ik al heb aangegeven komen emoties normaliter onwillekeurig en zijn ze eigenlijk niet te sturen en zeker niet door de hond.
Dat betekend dat de hond direct reageert en in sommige gevallen met behulp van het reptielenbrein op emoties, Neem de emotie angst of boosheid. De hond kan op dat moment niet anders dan vluchten of vechten. Dit wordt bepaald door het reptielenbrein die wordt ingeschakeld op het moment dat de situatie “gevaarlijk” wordt.

Gedrag sturen met behulp van emoties

De leuke emoties van de hond veroorzaken ook “leuk” gedrag. Nu is springen misschien niet direct het leukste gedrag bij blijheid, maar het is geen gevaarlijk gedrag.
Als we er vanuit gaan dat emoties het gedrag sturen dan betekend dat dus dat we bij ongewenst gedrag de emotie moeten wijzigen en niet moeten proberen het gedrag te wijzigen.

Ik ga bij de emoties van de hond nu even uit van de zogenaamde negatieve emoties als boosheid en angst. En wil met dit artikel voornamelijk in gaan op de emotie angst.

Wat gebeurt er in het lichaam bij de emotie angst

Een emotie verander je niet “even” daarbij is het ook belangrijk dat je weet waarbij je de emotie wil veranderen.
Omdat tijdens het schrijven van dit artikel we eigenlijk nog in de tijd zitten dat er veel honden nog steeds last hebben van het vuurwerk wil ik die ook even aanhalen als voorbeeld.

Veel honden die bang zijn van vuurwerk zijn geschrokken na een klap heel dichtbij of van de klappen verder af maar het reptielenbrein heeft dit aangegeven als gevaar. (even heel simplistisch voorgesteld) de hond is dus gekomen in de vlucht of vechtmodus door het geluid en de geur van vuurwerk. Vechten heeft geen zin, want waar moeten ze tegen vechten. Ze gaan dan dus over in de vluchtmodus, maar dat lukt vaak niet zo ver omdat iedereen er voor zorgt dat zijn hond niet kan vluchten. Ze gaan dan binnen de mogelijkheid die ze wel hebben verstoppen en hebben een hoge mate van stress.

Wanneer een hond angstig is, gebeurt er een aantal veranderingen in het lichaam. Het hart klopt sneller, de bloeddruk stijgt en de bloedstroom wordt omgeleid naar spieren die zich voorbereiden op vechten of vluchten. Verder wordt er cortisol aangemaakt, Cortisol is een stresshormoon geproduceerd door een geactiveerde amygdala en bereidt het lichaam voor op gevaar. Stress zorgt ervoor dat de hond ‘afsluit’ en hem effectief bevriest totdat de dreiging verdwijnt. In deze staat van angst houdt de hond op te leren.

Als we dit weten hebben we ook al een klein beetje richting om te weten hoe we deze emotie moeten veranderen. In ieder geval moeten we niet wachten op de tijd dat de hond weer in de stress gaat. Omdat we nu weten dat de hond dan niets meer leert en alleen maar afwacht tot de dreiging verdwijnt. We moeten dus eigenlijk zorgen dat de hond niet meer in die staat van zijn komt.
We moeten dus gaan zorgen dat de hond voor die tijd een andere emotie kan koppelen aan het vuurwerk.

Relatie voedsel en hersenen

Voedsel stimuleert de hersenen om te werken. Voedsel is een eerste levensbehoefte en zorgt voor een positieve emotie bij de hond. Daarnaast wil de hond werken voor voedsel en gaat dus zijn hersenen actief gebruiken, het is dus een waardevol middel om de hersenen van de hond “anders”te gaan laten werken. Voedsel is onverenigbaar met angst.

Een hond die heel erg in de stress is zal ook geen voedsel meer aannemen. Stress wordt niet alleen bereikt met angst maar ook met onzekerheid.
Om die reden werkt het ook vaak niet om een uitvallende hond af te leiden met voedsel, zijn stress niveau is al zo hoog dat het voedsel er niets meer aan kan veranderen. Het enige wat dan  nog werkt is de hond uit de situatie halen.

Emotie veranderen

Nu we dit alles weten, kunnen we er ook vanuit gaan dat we een emotie bij een hond kunnen veranderen. Dit alles is echter wel “maatwerk” want buiten dat we de emotie willen veranderen moeten we ook nog zorgen dat de hond niet verder getraumatiseerd wordt. We moeten dus zorgen dat we gaan werken met een ver uitgeklede versie van hetgeen de hond bang voor is, om te zorgen dat we hetgeen de hond bang voor is wel kunnen gebruiken maar wel zodanig dat de hond er (nog) niet op reageert. Vanaf dat punt, het zogenaamde break-even-punt kunnen we gaan proberen de emotie van de hond te veranderen van angst naar een positieve emotie.
We kunnen dit doen met behulp van voedsel welke min of meer automatisch al een positieve emotie geeft aan de hond. Door dit te gaan toevoegen in de “uitgeklede versie” van hetgeen hij bang voor is kunnen we gaan starten met het veranderen van de emotie en  langzaam toewerken naar een positieve emotie bij  de “volle versie” van hetgeen hij bang voor was.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *