Probeer jij je hond dingen af te leren?

Dit zinnetje wordt heel vaak gebruikt door hondenbaasjes: “DAT MOET HIJ NU EENS AFLEREN!” En dan hebben ze het over een hond die iets doet wat dat baasje eigenlijk niet wil.
Maar wist je dat je een hond helemaal niet iets kan afleren in de zin van verleren? Je kunt er alleen ander gedrag voor in de plaats zetten en het oude gedrag ontwennen. Je kan als mens namelijk ook niet iets verleren wat je ooit hebt aangeleerd.

Wat verstaan we precies onder afleren

De dikke van Dale geeft twee defenities van afleren namelijk: verleren en zich iets ontwennen.
Als we het over afleren hebben bij mensen en bij honden dan wordt er eigenlijk verleren bedoelt. Een hond of een persoon kan wel iets ontwennen. Door ander gedrag aan te wennen kan een hond maar ook een mens iets ontwennen. Maar met die kanttekening dat het nieuwe gedrag wat aangewend wordt wel meer moet opleveren dan het oude gedrag wat ontwend moet worden. Met name honden zullen, als het oude gedrag hen meer oplevert, sneller terugvallen in het oude gedrag.

Vervelend of ongewenst gedrag van je hond

Meestal is ongewenst gedrag gegroeid in de loop der tijd. Als je je hond van pup af aan hebt is het vervelende gedrag eigenlijk ongemerkt erin geslopen. Maar gedrag wat je je hond zelf hebt aangeleerd (onbewust) of wat je hond zichzelf heeft aangeleerd kun je niet afleren, want je kunt namelijk helemaal niets afleren.

Onbewust aangeleerd gedrag

Hoe kun je je hond nu onbewust ongewenst gedrag aanleren? Nou eigenlijk heel simpel. Als kleine pup springt een hond steeds tegen je op. Dat vinden veel mensen zo schattig. Als mensen thuis komen is de hond zo blij dat hij  op springt. Veel mensen vinden dat geweldig want men denkt dat de hond ze heeft gemist en dat hij blij is dat ze er weer zijn. Veel mensen knuffelen de hond natuurlijk terug. Maar inmiddels is de kleine pup een flinke hond geworden en misschien rolt hij graag door de modder. Als hij dan met zijn modderpoten tegen je aan  komt begroeten, dan bedenkt met dat . eigenlijk  dat springen toch niet zo handig is………………………, Echter de hond is er wel al die tijd voor beloond.

Hetzelfde geldt voor het trekken aan de lijn. In het begin wil de pup niet lopen aan de lijn, vervolgens heeft hij het principe door en loopt hij trekkend aan de lijn, want alles is leuk en interessant. Vaak vinden mensen het leuk en  genieten ervan dat hij achter blaadjes aangaat, dat hij weer iets in de lucht ziet, of dat hij iets ruikt. Hij wordt lachend gevolgd. Hij trekt al wel aan de lijn maar daar heb je bij een kleine pup nog niet zoveel last van. Inmiddels is de hond groot en hij ruikt nog steeds van alles en ziet nog steeds van alles. Hij weet de richting naar het speelveld en hij sleept zijn mensen erheen. Dit is eigenlijk niet zo prettig, maar ja hij moet zijn energie toch kwijt. Dus probeert men wat halfslachtige pogingen om hem te corrigeren maar hij wordt wel door naar alsnog naar het speelveld te gaan.

Zelfbelonend gedrag

Bij zelfbelonend gedrag is het wel een beetje ander verhaal. Hier geldt eigenlijk de regel: “Voorkomen is beter dan genezen” heel sterk.
Een hond die prullenbakken omver trekt omdat hij denkt dat er eten in zit. Een hond die uitvalt naar andere honden. Het zijn allemaal vormen van gedrag waarbij de hond zichzelf beloont. En omdat de hond met zijn gedrag al een beloning heeft gekregen zal hij dit gedrag niet snel achterwege laten. Het is dus het moeilijkste gedrag om eruit te trainen.

Afleren

Je kunt zowel mensen als honden niets afleren, daar ben ik het artikel al mee begonnen.  Iets wat iemand ooit aangeleerd heeft kan hij niet meer afleren. Een goed voorbeeld daarvan is fietsen; Iedereen die ooit heeft leren fietsen zal het nooit meer afleren om te fietsen. Misschien is de ene fiets een beetje anders als de andere maar iedereen die ooit heeft leren fietsen zal, zo lang hij daar lichamelijk toe in staat is, kunnen fietsen
Zo zijn er nog tal van dingen die je ooit aangeleerd hebt die je nooit meer af kan leren, zoals bijvoorbeeld zwemmen, en lopen.
Zo werkt het dus ook bij je hond. Je kunt wel willen dat hij bepaalde dingen achterwege laat, dus dat hij bepaalde dingen verleerd maar als hij het eenmaal geleerd heeft kan hij het niet meer afleren.

Gedragstherapeuten en hondentraining

Helaas wordt er tijdens hondentraining eigenlijk nooit ingegaan op de theorie. Ook mensen die gedragstherapie geven vertellen je vaak niet dat je een hond niet iets kan afleren in de zin van verleren. Afhankelijk van de trainingsmethode die de trainer of de gedragstherapeut gebruikt wordt er inderdaad ander gedrag in de plaats gezet van het ongewenste gedrag. Er moet dus eerst nieuw gedrag ingetraind worden voordat het oude gedrag ontwend kan worden. Er wordt echter vaker teruggepakt op correcties. Men leert het ongewenste gedrag af te straffen. Maar dit is niet eerlijk tegenover de hond, want als je de hond straft moet je ook leren aan je hond wat je dan wel van hem wil. Hij zal moeten wennen aan nieuw gedrag als je het oude gedrag wil ontwennen. Als dit voor mensen die hulp zoeken met hun “probleemhond” niet duidelijk is zal door de onzekerheid van de baas het oude gedrag steeds weer omhoog komen omdat de hond zich prettig voelt bij dit gedrag en dit gedrag veilig voor hem is. Hij zal dit oude gedrag dan nooit ontwennen.

Oplossing:consequent ander gedrag er voor in de plaats zetten.

Voordat je een hond dus iets kan afleren in de zin van ontwennen, zul je eerst nieuw gedrag in moeten trainen. Je zult je hond duidelijk moeten maken dat het “oude gedrag” niet meer het gewenste resultaat heeft en dat er geen beloning meer volgt op het oude gedrag. Maar tegelijkertijd zal hij eerst aan het nieuwe gedrag moeten wennen en zich dat nieuwe gedrag eigen moeten maken.
Het probleem zit in het woordje consequent. Dat is waar veel hondenbaasjes op struikelen.
Een klein voorbeeldje: als je wil dat je hond niet meer trekt dan moet je consequent stoppen met lopen op het moment dat hij trekt. Maar omdat de wandeling dan veel langer gaat duren of omdat de hond dan zijn energie niet kwijt kan staan mensen oogluikend het trekken toch toe. Op deze manier kan de hond nooit wennen aan het feit dat hij moet leren lopen aan de slappe lijn en dat er anders niet gelopen wordt. Zijn “oude methode” levert hem dus nog genoeg op, hij zal deze dus op deze manier nooit ontwennen. Echter als je het gedrag consequent volhoudt zal het gedrag voor de hond na verloop van tijd reflexmatig worden en zal hij als de lijn strak staat al meteen stoppen met trekken omdat hij weet dat het baasje anders stopt met lopen en hij niet komt waar hij wil.

Reflexmatig gedrag

In het stukje hier boven had ik het over reflexmatig gedrag. Reflexmatig gedrag is gedrag waarbij je niet anders kan dan in een bepaalde situatie dit gedrag te laten zien omdat het je zo geleerd is.

Als er bijvoorbeeld iemand op je afkomt met uitgestoken hand, dan zul jij de hand schudden van die persoon die naar je toe komt. Dit is reflexmatig gedrag. Je kunt wel anders als je erover nadenkt maar je doet het eigenlijk automatisch, en dus in een reflex.

Conclusie

Je kunt een hond dus niets afleren in de zin van verleren, omdat alles wat aangeleerd is, een vaardigheid is die “vastzit”. Je kunt door je hond nieuw gedrag aan te leren en aan te wennen het gedrag wel afleren in de zin van ontwennen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *